
در سنت دیرینه شیعیان، انجام اعمال عبادی به نیابت از حضرات معصومین علیهم السلام جایگاهی روشن و پذیرفته داشته است. مؤمنان، عبادتها و اعمال خیر خود را با نیت نیابت از امام زمان عجل الله فرجه الشریف و سایر اهلبیت علیهم السلام انجام میدادند؛ با این باور قلبی که این عرض ارادت، مصداق عملی آیه شریفه «قُل لا أَسئَلُكُم عَلَيهِ أَجرًا إِلَّا المَوَدَّةَ فِي القُربى» است.
از اعمال عبادی که به ساحت مقدسه اهل بیت تقدیم می شود، نماز و حج است. در این نگاه، تحمل سختیها و خطرهای مسیر حج و زیارت، نه صرفاً یک تکلیف فردی، بلکه تقدیم هدیهای عاشقانه به ساحت ذویالقربای پیامبر صلی الله علیه وآله به شمار میآمد؛ هدیهای که یقین داشتند مورد توجه و عنایت امامان معصوم قرار میگیرد.
در روایتی زیبا، راوی می گوید خدمت امام جواد علیه السلام رسیدم و عرض کردم: «میخواستم از طرف شما و پدرتان طواف کنم، اما به من گفتند که طواف به نیابت از اوصیاء جایز نیست.» حضرت فرمودند: «چرا، هر مقدار که توانستی طواف کن؛ این کار اشکالی ندارد.»
سه سال بعد، دوباره به محضر امام رسیده و عرض کردم: «به اجازه شما، از طرف شما و پدرتان طواف کردم؛ سپس چیزی به دلم افتاد و همان را انجام دادم»
امام پرسیدند: «چه کردی؟»
عرض کردم: «روزی از طرف پیامبر خدا صلی الله علیه و آله طواف کردم.» حضرت سه مرتبه فرمودند: «درود خدا بر رسول خدا»
روز دوم از طرف امیرالمومنین علیهالسلام، روز سوم از طرف امام حسن مجتبی، روز چهارم از طرف امام حسین، روز پنجم از طرف امام علی بن الحسین، روز ششم از طرف امام محمد باقر، روز هفتم از طرف امام جعفر صادق، روز هشتم از طرف جدّ شما امام موسی کاظم، روز نهم از طرف پدرتان امام رضا، و روز دهم هم از طرف شما -آقای من- طواف کردم. اینها کسانی هستند که من با ولایتشان خدا را بندگی میکنم.
حضرت فرمودند: «به خدا قسم، با همین دین خدا را بندگی میکنی؛ دینی که خداوند از هیچ بندهای غیر از آن نمیپذیرد.»
سپس عرض کردم: «گاهی اوقات هم از طرف مادرتان حضرت فاطمه سلام الله علیها طواف کردهام.» امام فرمودند: «این طواف را بسیار انجام بده؛ ان شاءالله بهترین کاری است که انجام دادهای»
از دیگر جلوههای این سنت حسنه، اجیر کردن دیگران برای انجام حج یا زیارت به نیابت از امام زمان یا اهلبیت بوده است. یعنی گاهی افراد خودشان، حج به نیابت انجام داده اند و گاهی نیز دیگران را به نیابت اهل بیت به حج فرستاده اند. این سنت، امروز نیز ادامه دارد. در مجموعه «خانواده شمیم ماندگار» تلاش شده این سیره نورانی احیا شود؛ بهگونهای که افراد به نیابت از دیگران به زیارت مشاهد مشرفه یا حج بیتالله الحرام اعزام شوند.
در این میان، بسیاری از مؤمنان با میل قلبی، هزینه سفری را که خود میتوانستند انجام دهند، تقدیم میکنند تا دیگران نایبالزیاره آنان و حضرات معصومین علیهم السلام باشند.

دامنه اعمال نیابتی، تنها به حج و زیارت محدود نمیشود. هر عمل عبادی و خیر میتواند با نیت نیابت از امام عصر انجام گیرد؛ از جمله:
ممکن است این پرسش مطرح شود که اگر ثواب زیارت یا عبادتی را به امامان هدیه کنیم، آیا از اجر خودمان کاسته میشود؟ پاسخ اهلبیت روشن و اطمینانبخش است: هرگز!
بلکه ثواب این اعمال، چندین برابر حالتی است که انسان تنها برای خود انجام دهد.
شخصی از امام صادق علیه السلام پرسید: كسى از سوى شخص ديگرى حج به جاى مىآورد؛ چقدر اجر و ثواب براى او خواهد بود؟ فرموند: «براى كسى كه از سوى شخص ديگرى حج مىكند اجر و ثواب ده حج خواهد بود»
و در روایت دیگری آمده است که «اگر هزار نفر را در حج خود شریک گردانی، برای هر یک حجی کامل نوشته میشود، بیآنکه از حج تو چیزی کاسته شود.»
همچنین نقل شده است که شخصی به امام باقر علیه السلام عرض کرد: «گاهی از طرف پدر شما امام سجاد علیه السلام حج بهجا میآورم.» حضرت این عمل را پسندیدند و فرمودند: «حج تمتّع انجام بده»
بیاییم اعمال ارزشمند خود را برای نزدیکتر شدن به ساحت مقدس حضرت حجت علیه السلام و جلب نگاه لطف ایشان، به پیشگاه مادر بزرگوارشان حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها تقدیم کنیم. این پیشنهاد برای کسانی که می خواهند سبک زندگی خود را در جهت خادمیِ امام زمان علیه السلام تنظیم کنند، توصیه می شود.
هیچ دیدگاهی ثبت نشده است!
اولین نفری باشید که نظر خود را ثبت میکند