السلام علیک یا داعی الله | لبیک گفتن به امام زمان (ع)

زیارت شریف آل‌یاسین با عبارتی آغاز می‌شود که یکی از بلندترین مقام ها و عمیق‌ترین توصیف‌ها از جایگاه امام زمان عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف را در خود دارد: «السلام علیک یا داعی الله». مطابق آیات و روایات، وظیفه ما در برابر این دعوت، اجابت و لبیک گفتن است و بی توجهی به آن، سرانجامی جز سرگردانی در بیابان گمراهی ندارد.

معنای داعی الله

واژه «داعی» در لغت به معنای دعوت‌کننده است، اما در فرهنگ قرآن و معارف شیعه، مفهومی بسیار فراتر از دعوت زبانی دارد. داعی کسی است که:

·     وجود او مسیر شناخت و بندگی خداوند را روشن می کند

·     ولایت و محبتش، انسان را در نزد خدا عزیز می کند

·     منش، گفتار و رفتارش دعوت به سوی خداست

امام زمان علیه‌السلام در چنین جایگاهی قرار دارد. نه‌تنها کلام و سیره ایشان، بلکه اصل وجود و ولایتشان، دل‌ها را به سوی خداوند هدایت می‌کند.

گاهی در زیارات، از تمام اهل‌بیت علیهم‌السلام با عنوان دعوت‌کنندگان به سوی خدا یاد شده است. برای نمونه، در زیارت جامعه کبیره می‌خوانیم:

«السلام علی الدعاة الی الله»

این تعبیر نشان می‌دهد که همه ائمه علیهم‌السلام داعی الهی‌اند؛ اما ویژگی امام هر زمان این است که داعی حاضر الهی و سبب ارتباط و اتصال مردم با ذات پروردگار است.

امام هر زمان؛ دعوت کننده به سوی خدا

در باور شیعه، هیچ‌گاه زمین از حجت الهی خالی نبوده است. امام زمان علیه‌السلام تنها شخصیتی است که در هر زمان زنده، حاضر و ناظر است و مردم را به سوی خدا دعوت و راه‌نمایی می‌کند. چنین اعتقادی با این استحکام و برهان، در هیچ دین و مکتب فکری دیگری یافت نمی‌شود.

قرآن کریم در آیه ۱۰۸ سوره طه می‌فرماید:

« يَوْمَئِذٍ يَتَّبِعُونَ الدَّاعِيَ لا عِوَجَ لَهُ»

در آن روز، مردم از دعوت‌کننده‌ای پیروی می‌کنند که هیچ کژی و انحراف در او نیست.

واژه «الداعی» با «الف و لام عهد» آمده و به شخصی معین و ویژه اشاره دارد. مطابق روایات اهل بیت علیهم السلام، مقصود از داعی، همان امام معصوم علیه السلام است.

لبیک گفتن به داعی الله

در متون دینی، دو واکنش اساسی در برابر دعوت داعی‌الله مطرح شده است:‌

1.  اجابت دعوت امام:

در آیه ۳۱ سوره احقاف آمده است:

«يَا قَوْمَنَا أَجِيبُوا دَاعِيَ اللَّهِ وَآمِنُوا بِهِ»

ای قوم ما، دعوت‌کننده خدا را اجابت کنید و به او ایمان بیاورید.

2.  لبیک گفتن به دعوت الهی:

در روایات آمده که کسانی که دعوت حضرت ابراهیم را پذیرفتند، عرضه داشتند:

«لبیک یا داعی الله»

لبیک گفتن، تنها یک جمله نیست؛ بلکه پذیرش عملی ولایت و هدایت امام است.

مصادیق لبیک گفتن به امام زمان (عج)

از مهم‌ترین جلوه‌های اجابت و لبیک گفتن به داعی‌الله در عصر غیبت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

·     قرائت زیارت آل‌یاسین

·     قرائت دعای عهد و تجدید پیمان روزانه

·     انتظار واقعی و سرسپردگی برای فرمان امام

·     معرفی امام زمان علیه‌السلام به دیگران

·     تبعیت عملی از مسیر ولایت در زندگی فردی و اجتماعی

سرانجام بی‌اعتنایی به دعوت حجت خدا

روایات، نسبت به نپذیرفتن دعوت امام هشدارهای جدی داده‌اند. امیرالمومنین علیه‌السلام می‌فرمایند:

«مَن لَم یُجِب داعِیَ الله فَلَیسَ لَهُ فِی الإسلامِ نَصیب»

کسی که دعوت‌کننده خدا را اجابت نکند، بهره‌ای از اسلام ندارد.

در پایان،‌ سخن را با حدیثی از امام باقر علیه السلام در ضرورت و احتیاج دینداری انسان به پذیرفتن دعوت داعی الله به پایان می رسانیم:

«كُلُّ مَن دانَ اللّه َ عزّ و جلّ بِعبادَةٍ يُجْهِدُ فيها نَفْسَهُ و لا إمامَ لَهُ مِنَ اللّه، فَسَعْيُهُ غَيْرُ مَقْبُولٍ وَ هُوَ ضالٌّ مُتَحَيِّرٌ و اللّه ُ شانِئٌ لأعمالِهِ، و مَثَلُهُ كَمَثَلِ شاةٍ ضَلَّتْ عَن راعِيها و قَطِيعها»

هر كه خود را در عبادت خداوند عزّ و جلّ به رنج و زحمت افكند، اما [براى خود] امامى از جانب خدا نداشته باشد، كوشش او پذيرفته نمى شود، و گمراه و سرگشته است و خداوند از كارهاى او نفرت دارد. او به گوسفندى مى ماند كه چوپان و گله خود را گم كرده است.